رادار تقرب دقيق

رادار تقرب دقيق (PAR : precision approach radar )يك سامانه راداري است كه براي مشاهده موقعيت يك هواپيما در مسير تقرب وخصوصا” فراهم نمودن شرايط دقيق هدايت هواپيما هنگام نزديك شدن به سطح زمين در يك فرودگاه نصب     مي گردد. سامانه مذكور از تجهيزات راداري زميني تشكيل شده  كه متناوبا” به دو سامانه آنتن متصل مي شود. يك آنتن با يك بيم باريك ، يك سكتور 20 درجه را در صفحه افقي مي پيمايد وآنتن ديگر با يك بيم باريك ،  سكتور 7 درجه را در صفحه عمودي جاروب مي نمايد. اندازه اصلاح مسير حركت از زمين به هواپيما ارسال مي گردد. اين رادار يك سامانه رديابي است كه كنترل ترافيك هوايي ، از نوع تقرب با كنترل زميني ( با بكار گيري يك نمايشگر دقيق ) مربوط به مسير تقرب نهايي يك باند فرود را فراهم مي نمايد. براي اطمينان از ايمني مطلق ، اطلاعات دقيق بر روي يك نمايشگر  (PPI : plan position indicator )نمايش داده مي شود.اين نمايشگر اطلاعات موقعيت هواپيما ، شرايط كنترل راستاي حركت ونرخ فرود را  براي مراقب پرواز فراهم مي نمايد. براي حصول به اين امر وتامين دقت لازم براي كمك به تقرب نهايي ، نمايشگر، موقعيت هواپيما را در ارتباط با فاصله ، زاويه افقي وارتفاع از سطح دريا ، فراهم مي نمايد.اطلاعات نمايش داده شده بر روي نمايشگر رادار تقرب دقيق ، به يك مراقب ترافيك هوايي اين اجازه را مي دهد كه يك خلبان را در طول باند با هدف يك فرود دقيق در مسير تقرب هدايت نمايد. رادارهاي تقرب دقيق در بيشتر شرايط جوي بكار گرفته مي شوند ونيازي به تعبيه هيچ يك از تجهيزات الكترونيكي فرود هواپيما مثل ILSندارند. دو راه براي تامين اطلاعات فاصله ، زاويه افقي و ارتفاع بر روي PPIوجود دارد : بكار گيري دو آنتن يكي براي پوشش زاويه افقي وديگري ارتفاع. روش ديگر استفاده از يك آنتن آرايه فازي كنترل شونده توسط يك كامپيوتر واحد كه   مي تواند رديابي بيم مدادي شكل را براي هر دو موقعيت ارتفاع و زاويه افقي فراهم نمايد.

اين نوع رادار هدايتي جهت فراهم نمودن هدايت وراهنمايي جانبي وعمودي خلبان يك هواپيما ، براي فرود تا آستانه (Tereshold)طراحي گرديده است . پس از آن كه هواپيما به ارتفاع DH   (decision height)   يا DA  (decision   altitude) رسيد ، هدايت از طريق راهنمايي مراقب پرواز انجام مي شود.مراقبان پرواز با كنترل صفحه نمايش رادار PARموقعيت هر هواپيما را مشاهده نموده و دستورالعمل هاي لازم را به نحوي براي خلبان صادر مي نمايند كه هواپيما در مسير صحيح فرود در زمان اجراي تقرب نهايي قرار گيرد. عملكرد اين نوع رادار شبيه سامانه ILS  (Instrument landing System)  مي باشد ، ولي به دستورات وراهنمايي مراقب پرواز نياز دارد . يك نمونه از امكانات تقرب كه از رادار PARاستفاده مي نمايد GCA  (ground – controlled approach)مي باشد. مراقبان پرواز بايد حداقل هر 5 ثانيه يك بار اطلاعات پيوسته اي از زاويه افقي  (Azimuth)ومسير glidepath(ارتفاع) را ارسال نمايند. طرح تقرب زماني پايان مي يابد كه هواپيما كاملا” فرود آيد يا اينكه خلبان مشاهده فرودگاه را گزارش كرده وسپس مراقبين بصورت بصري اقدام وادامه دهند. قسمت بالايي صفحه نمايش ارتفاع وبخش پائيني زاويه افقي را نمايش مي دهد. مراقبين پرواز بايد قادر باشند اطلاعات برگشتي از رادار را (مشاهده از بالا) به گونه اي تفسير نمايند كه به خلبان اطلاع دهند هواپيما به راست يا چپ منحرف شده است . اين گونه رادارها بيشتر در كنترل ترافيك هوايي بخش نظامي استفاده مي شود. اين رادارها قادرند هدايت دقيق را از فاصله 10 تا 20 مايلي فراهم نمايند. نمايشگر رادار OJ – 333نمايشگري است كه مراقب ترافيك هوايي از آن براي صدور دستورات به خلبان استفاده مي نمايد . در ايالات متحده از رادار PARبيشتر در نيروي دريايي استفاده مي شود. وآن به اين دليل است كه اين رادار، تقرب دقيق پنهاني تري را براي استفاده درناوهاي هواپيمابر بكار مي گيرد. يك ILSنصب شده بر روي ناو هواپيمابر مي تواند يك مسير هدايت خوبي براي موشك هاي دشمن باشد. اما رادار  PARبدون دستورات مراقب پرواز نمي تواند هدايت دقيقي را ارائه نمايد.

محمد رضا غلامحسيني

كارشناس مسئول تجهيزات راداري فرودگاه حضرت امام